โครงการพัฒนาฟื้นฟูพื้นที่ย่านมักกะสัน

Makkasan : The Green Metropolitan District

นางสาวมิ่งขวัญ รัตนคช บัณฑิตภาควิชาการวางแผนภาคและเมืองคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย


กระแสที่โด่งดังเมื่อปีที่ผ่านมา ของ 2 ขั้วความคิดเห็นที่มีต่อพื้นที่มักกะสัน คือมักกะสันควรจะเป็นสวน เพื่อเป็นปอดให้กับคนกรุงเทพฯ หรือจะเป็น Complex เพื่อหาเงินมาล้างหนี้ให้กับการรถไฟแห่งประเทศไทย จึงเป็นที่มาของแนวคิด ในการหาความเป็นไปได้ทางการออกแบบพื้นที่โครงการ จากคู่ขัดแย้งที่ตัดกันระหว่าง Built Up Area และ Green Space เกิดเป็น Mix Solution บนพื้นที่โครงการ ที่ซึ่งพื้นที่สีเขียวแบบ Innovative สามารถอยู่ร่วมกับการพัฒนาที่ดิน เชิงพาณิชย์ได้ โดยออกแบบให้ Natural Environment ได้แก่ พื้นที่หน่วงน้ำ พืชพรรณต่างๆ สอดแทรกประสานอยู่ใต้ Built Environment แบบ High Rise ในลักษณะเดียวกับ สถาปัตยกรรมไทย คือยกใต้ถุนสูง เทคนิคการซ้อนเลเยอร์ (Layering) ในวิทยานิพนธ์ชิ้นนี้ ทำให้สวนและอาคารสามารถอยู่บน Footprint เดียวกันได้อย่างกลมกลืน (ในระยะยาวเงินที่ได้ จากอาคารพาณิชย์ ก็นำมาใช้เป็นค่า Maintenance พื้นที่สีเขียว) “หากมักกะสันเป็นพื้นที่ซึ่งมีศักยภาพในหลากหลายด้าน ทำไมเราจะต้องเลือกพัฒนา เพียงด้านใดด้านหนึ่ง การออกแบบพื้นที่ให้เกิด การใช้งานที่สามารถตอบสนองทุกรูปแบบ การใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพต่างหากคือ SOLUTION”

นอกจากความสมบูรณ์ของพืชพรรณที่ทุกคนทราบกันดีแล้วของพื้นที่มักกะสัน คนส่วนใหญ่ยังไม่เคยทำความรู้จักพื้นที่นี้ในมิติอื่นๆเลย คุณรู้หรือไม่ว่าพื้นที่มักกะสัน

  • ถูกวางบทบาทเป็นศูนย์คมนาคมของรถไฟความเร็วสูง+MRT+Airport Link+รถประจำทาง+รถยนต์ ดังนั้นพื้นที่นี้จะต้องทำหน้าที่เป็นจุดเปลี่ยนถ่ายการสัญจร
  • ถูกวางบทบาทเป็น City Air Terminal หรือสถานีรับส่งผู้โดยสารในเมือง (เพื่อลดภาระการรองรับคนและสัมภาระของสนามบิน)
  • มีอาคารอนุรักษ์อายุกว่าร้อยปีอยู่ในพื้นที่ มีพื้นที่เก๋ๆดิบๆกระจายอยู่โดยรอบพื้นที่ เนื่องจากเป็นโรงงานซ่อมบำรุงหัวรถจักรเก่า
  • เป็นพื้นที่พักน้ำเพื่อป้องกันน้ำท่วมด้วยบึงมักกะสันขนาดกว่าร้อยไร่ และยังเป็นจุดเริ่มต้นของอุโมงค์ระบายน้ำยักษ์ไปสู่แม่น้ำเจ้าพระยา
  • เป็นพื้นที่ซึ่ง Block การสัญจรของรถยนต์จากถนนเพชรบุรีไปยังถนนดินแดง (รถยนต์จึงต้องไปออกันอยู่ที่ถนนอโศก)
  • และมิติอื่นๆอีก เช่นพื้นที่ใต้ทางด่วนเป็นแหล่งซ่องสุม การบุกรุกที่ดินของชุมชนแออัด